Öğretmen Maaşları

Öğretmen maaşları hakkında sosyal medyada dolaşan  ve kemalistlerin kendilerini inanmak zorunda hissettikleri bu komik  konuya karşın 1928 yılında resmi gazetede yayımlanan belge niteliğindeki  ‘Maarif  ‎müdürlerinin maaş ve kararnamesi’ belgesiyle cevap vermek yeterli olacaktır.

“Paşam vekil maaşlarını düzenleyeceğiz, ne kadar verelim?
– Öğretmen maaşını geçmesin.”
Başöğretmen Mustafa Kemâl ATATÜRK

1930 yılı 90 lira Öğretmen maaşı
1930 yılı 500 lira Milletvekili maaşı
1930 yılı Cumhurbaşkanı maaşı 1765 Reşat Altını
Atatürk öğretmen maaşı

O dönem, Meclis’in iç hukuku, ihtiyaçları, donanımı, ödenekleri kapsamında verilen 33 kanun teklifinden 22’sinin doğrudan Meclis ve “milletvekilerinin ödenekleri” ile ilgili olduğu Meclis tutanaklarında görülmektedir. TBMM’ye ödenek verilmesine dair 339 Sayılı Kanun, ilginç bir şekilde “müzakere yapılmadan” çıkarılmış ve Kanunla, Meclis’e 682.400 lira ek ödenek aktarılmıştır.[1]
Bilindiği gibi M. Kemal Atatürk birinci Meclis’e darbe yapmıştı… Ardından kendi seçtiği vekillerden oluşan ikinci Meclis göreve başladıktan kısa bir süre sonra ne yaptı biliyor musunuz? 23 Şubat 1924 tarih ve 421 Sayılı Kanun ile 2.400 lira olan yıllık ödenekleri 3.600 liraya yükseltti.[2]
Yetmedi !!
M. Kemal Atatürk’ün Meclis’i, 15 Mayıs 1930 tarihinde 1613 Sayılı “Büyük Millet Meclis Azasının Tahsisat (Ödenek) ve Harcırahları Hakkında”ki Kanunu kabul ederek, milletvekilleriyle ilgili düzenlemeleri tekrar ele almıştır. Bu Kanunla milletvekillerinin yıllık ücretleri “6000 liraya” çıkarılmıştır.[3]
Yetmedi !!
Aynı Kanunla milletvekillerine ve ailelerine her seçim dönemleri için 125 lira azimet ve avdet harcırahı (gidiş- geliş harcırahı) verilmesi kararlaştırılmıştır.[4]
1924’te bir Reşat altının fiyatı 5.3 lira idi. Memur maaşının 2.5 katı (Not: Aslında 2.5 kattan çok daha fazla) tutarındaki aylık ödenekleri katmazsanız sadece yıllık maaşla 680 Reşat altını alınabiliyordu. Yani bugünkü rakamla 435 bin 200 lira.
M. Kemal Atatürk’ün maaşına hiç girmeyelim isterseniz, çünkü kemalistlerin; “anti kemalist” olma ihtimali yükselir. Bizim yazmamız halinde kemalistler zaten inanmayacaklardır. Bu yüzden sadece Atatürkçü Can Dündar’ın bu konuda yazdıklarını aynen alıntılıyoruz:
“2000’de bir belgesel çalışması için Türkiye İş Bankası arşivine girmiştim. Bankanın Ankara Etlik’teki arşivinde Atatürk’ün cumhuriyetin ilk döneminde kullandığı hesap defterini bulmuştuk. “2” no’lu bu hesap cüzdanında Ata’nın hesap dökümü vardı.
Köşk’teki ilk maaşı 5 bin lira idi…
Cumhurbaşkanı ayrıca 7 bin lira da “fevkalade tahsisat” alıyordu. Toplam maaşı 12 bin lirayı buluyordu. 1927’de çıkarılan bir kanunla bu maaşa 2 bin 480 lira “pahalılık zammı” yapıldı. Böylece maaş 15 bin liraya yaklaştı.”[5]
15 BİN LİRA !!!
***
Gelelim Öğretmen maaşlarına…
M. Kemal’in “güya” çok değer verdiği öğretmenlere 1923 yılı içerisinde bazı bölgelerde maaşları dahi verilmemiştir… Örneğin Antalya ve Kayseri’de.
Kayseri Milletvekili Ahmed Hilmi Bey öğretmenlerin maaşlarının hamiyetli tüccarların bir araya gelerek topladığı 2.000 liradan ödendiğini iddia etmiştir.[6] Bu görüşe katılan Mazhar Müfid Bey mealen; “…Kayseri öğretmenleri bankaya müracaat ettikleri vakit bankanın kapısına bir kağıt yapıştırıyorlar: ‘Burada öğretmenlerin parası yoktur, müracaat etmeyiniz.’ Deniyor. Özetle öğretmenlerin maaşları verilmiyor” sözleriyle, bu durumu doğrulamıştır.[7]
25 Temmuz 1931 yılında kabul edilen 1880 Sayılı Kanunun birinci Maddesine göre öğretmen maaşlarının “en fazla” 150 lira olduğu görülüyor.[8] Bazı öğretmenler 90 lira maaş alıyordu. (Öğretmen maaşları derece ve kademeye göre değiştiği için net rakamlar veremiyoruz. Biz en iyimser rakamı verdik.)
M. Kemal’in “Hâkimiyet-i Milliye” isimli gazetesinin 27 Haziran 1929 tarihli haberine bakalım: “1929 yılı itibariyle bir ilk mektep öğretmeni vazifesine 1.500 kuruşla başlıyor.”[9]

KAYNAKLAR:
[1] TBMM Z.C., Dönem: 2, C. 1, sayfa 98,99. (Meclis tutanakları)
[2] TBMM Z.C., Dönem: 2, C. 6, sayfa 204. (Meclis tutanakları)
[3] Düstur, Üçüncü Tertip, C. 11, Başvekalet Matbaası, Ankara, 1930, sayfa 397. (Kanun)
[4] Düstur, Üçüncü Tertip, C. 11, Başvekalet Matbaası, Ankara, 1930, sayfa 397.
[5] Can Dündar, Milliyet gazetesi, 22 Ekim 2006.
[6] TBMM Z.C., Dönem: 2, C. 3, sayfa 349. (Meclis tutanakları)
[7] TBMM Z.C., Dönem: 2, C. 3, sayfa 349-351. (Meclis tutanakları)
[8] Resmî Gazete’de yayınlandı: 03.08.1931, Sayı: 1863.
[9] “Maarif”, Hâkimiyet-i Milliye, 27 Haziran 1929, sayfa 8.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: