Sabetaycı şeker fabrikaları zinciri

Yıl 1925
Sahnede, İş Bankası Grubu olarak anılan kaymak tabaka var. Başrollerde, dönemin İstanbul MV Şakir Kesebir, Edirne MV dede Faik Öztrak, Bilecik MV İbrahim Çolak ve ‘Şeker Kralı’ Hayri İpar var. Kurulan Şirketin adı ise ‘Şeker Şirketi’.

Bu 4 ortak, önce İş Bankası’nı ardından da Ziraat Bankası’nı arkalarına alıp Türkiye’nin Şeker ithalatını ele geçirirken, İş Bankası’nın ve başını Celal Bayar’ın çektiği İş Bankası Grubu’nun nüfuzunu kullanarak fabrikaların şeker üretimini düşük tuttular.

Şeker Fabrikaları’nın üretimini düşük tutan bu 4 kurnaz ortak, bu sayede kendi kurdukları şirket üzerinden ithal malı şekerleri Tekel üzerinden satarak astronomik kazançlar elde ederek servet sahibi oldular.

İsmet İnönü’ye yakınlığıyla bilinen Şevket Süreyya Aydemir, m. kemalin manevi kızı Afet İnan’ın kızı olan Arı İnan’la dede Faik Öztrak’ın da aralarında olduğu 4’lü hortumcu çete hakkında şu bilgileri veriyor: Celal Bayar bile bu şebekenin içinde. Şeker Kralı Hayrı İpar ve şirketin kurucusu olanlardan söz ediyorum. Hayri’nin şeker gördüğü yok, 4 fabrika bunların elinde ve Kazım Taşkent yeni Şeker Fabrikası yapılmasına izin vermiyor. Beni Sanayi İşleri Başkanlığı’na getirdiler. Hüsnü Çakır, bakandı. TEC diye bir şirket daha var. İşte tohum, gübre, şeker makinaları falan ihraç ediyorlar. Bir de baktık ki şirket dedikleri bir garsoniyer.” ‘Bunların şirket olarak kullandıkları yer, Siirt Mebusu Mahmut beyin evi. Bu işlerin hepsini Şeker Şirketi yapıyor, kar, TEC Şirketi’ne gidiyor. Araştırdık ve gördük ki; TEC Şirketi’nde Celal Bayar bile hissedar. Bir günde lağvettim.’

‘Ortada ne defter var ne Şirkete ait bir kayıt. Kumar borçlarını bile yazmışlar devletin defterine.’ Bunları söyleyen İsmet İnönü’nün sağ kolu Şevket Süreyya Aydemir.

Kaynak: İş Bankası Yayınları’ndan çıkan Arı İnan’ın Tarihe Tanıklık Edenler Kitabı sayfa 304-305

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: